Kaixo! Denoi gertatu zaigu: ordenagailu berri bat erosten dugunean, hegan egiten du. Programak berehala irekitzen dira, sistema arin dabil... Baina denborarekin, moteldu egiten da, astunago sentitzen da, eta pazientzia agortzen hasten zaigu.
Baina ez beti da beharrezkoa ordenagailu berri bat erostea abiadura berreskuratzeko. Gaur, zure makinari "gaztetasun digitala" itzultzeko bost "eztizko aholku" partekatuko ditut, oinarrizko mantentze-lanetatik haratago doazenak.
1. Aholkua: Kontrolatu zer abiarazten den zure ordenagailuarekin
Arazoa: Zure ordenagailuak minutuak behar ditu guztiz abiarazteko, eta behin abiarazita, motel dabilela sentitzen duzu, nahiz eta ezer asko egiten ez egon.
Irtenbidea: Atzeko planoan, zuk jakin gabe, programa asko abiarazten dira Windows-ekin batera. Hauek zure memoria (RAM) eta CPU-a kontsumitzen dute. Hau kontrolatzea da lehen urratsa.
Nola egin (Windows-en):
- Sakatu Ctrl + Shift + Esc teklak Ataza-kudeatzailea (Task Manager) irekitzeko.
- Joan zaitez "Abiaraztea" (Startup) izeneko fitxara.
- Bertan, zure ordenagailuarekin batera hasten diren programa guztien zerrenda ikusiko duzu.
- Egin klik eskuineko botoiarekin beharrezkoak ez direnetan (adibidez, Spotify, Discord, Skype... zuk eskuz ireki ditzakezun programak) eta aukeratu "Desgaitu" (Disable).
Onura: Zure ordenagailuaren abiarazte-denbora izugarri azkartuko da, eta baliabide gehiago izango dituzu libre zuk erabili nahi dituzun programetarako.
2. Aholkua: SSD diskoa da erregea, baina zaindu egin behar da
Arazoa: Programak eta fitxategi handiak irekitzea betikotasun bat iruditzen zaizu.
Irtenbidea: Zure ordenagailuari egin diezaiokezun hardware-hobekuntzarik onena disko gogor mekaniko tradizional batetik (HDD) egoera solidoko disko batera (SSD) pasatzea da. Aldea bortitza da.
Eztizko Aholkua: Baina SSD bat izatearekin ez da nahikoa; ondo mantendu behar da. Ziurtatu TRIM komandoa aktibatuta dagoela. TRIM-ek sistema eragileari esaten dio zein datu-bloke ez diren jada erabiltzen ari, SSD-ak barne-garbiketa egin dezan. Hau gabe, SSD-aren idazketa-errendimendua degradatu egiten da denborarekin. Gaur egungo sistema eragileek automatikoki aktibatzen dute, baina ez du minik ematen egiaztatzeak. Ohar garrantzitsua: Inoiz ez desfragmentatu SSD bat! HDD-etarako teknika bat da eta SSD baten bizitza erabilgarria murriztu dezake.
Onura: Sistemaren erantzun-abiadura orokorrean hobekuntza izugarria, abiaraztetik hasi eta aplikazioen kargaraino.
3. Aholkua: Sakrifikatu edertasun bisuala abiaduraren truke
Arazoa: Interfaze grafikoa (leihoak, menuak) motela edo "saltoka" doala sentitzen duzu, batez ere hardware apur bat zaharragoa baduzu.
Irtenbidea: Windows-ek eta beste sistema eragile batzuek baliabide asko kontsumitzen dituzten animazio eta efektu bisual asko dituzte. Hauek desgaitzeak sistemari "arnasa" hartzen laguntzen dio.
Nola egin (Windows-en):
- Bilatu "Sistemaren ezarpen aurreratuak ikusi" (View advanced system settings) eta ireki.
- "Errendimendua" (Performance) atalean, sakatu "Ezarpenak" (Settings).
- Leiho berri batean, aukeratu "Doitu errendimendu onena lortzeko" (Adjust for best performance).
Honek animazioak, itzalak eta bestelako apaingarri bisualak kenduko ditu, baina interfazea askoz arinago eta azkarrago sentituko da.
Onura: Doako errendimendu-bultzada bat da, ordenagailua eguneroko erabileran askoz azkarrago sentiarazten duena.
4. Aholkua: Askatu zure CPU-aren potentziala Energia Plan egokiarekin
Arazoa: Zure ordenagailuak prozesadore indartsua izan arren, zeregin zorrotzak (bideo-edizioa, jokoak, konpilazioa) egiten dituzunean motel sentitzen da.
Irtenbidea: Energia-aukerak (Power Options) konfiguratzea. Ordenagailu askok, batez ere eramangarriek, "Orekatua" (Balanced) energia-plana erabiltzen dute lehenespenez, energia aurrezteko. Plan honek askotan CPU-aren abiadura mugatzen du.
Nola egin:
- Joan zaitez Kontrol Panelera eta bilatu "Energia-aukerak".
- Aukeratu "Errendimendu handia" (High Performance) plana.
Onura: Plan honek zure CPU-a beti bere potentzial maximoan lan egiten duela ziurtatzen du, aplikazio zorrotzetan errendimendu-igoera nabarmena eskainiz.
5. Aholkua: Egin garbiketa sakon bat (kontu handiz)
Arazoa: Hilabeteak eta urteak pasa ahala, aldi baterako fitxategiak, cache zaharrak eta instalatzaileen hondakinak zure diskoan pilatzen dira, lekua alferrik galduz.
Irtenbidea:
- Windows-en Disko-garbiketa (Disk Cleanup): Exekutatu tresna hau, eta garrantzitsuena, sakatu "Garbitu sistemaren fitxategiak" (Clean up system files) botoia. Honek askoz zabor gehiago aurkitzen du (Windows Update-ren hondakinak, adibidez).
- Kode irekiko tresnak: Erabili ospe oneko tresnak, BleachBit adibidez, sistema osoan aldi baterako fitxategi gehiago aurkitzeko eta ezabatzeko.
- KONTUZ: Izan mesfidati iragarkietan agertzen diren "PC Cleaner" edo "Registry Cleaner" motako programekin. Askok malware edo bloatware dakarte. Erregistroa garbitzea adituentzako zeregin bat da eta, gaizki eginez gero, sistema kaltetu dezake.
Onura: Diskoan leku dezente askatzen du eta, batzuetan, cache fitxategi hondatuek sortutako arazoak konpon ditzake.
Amaiera: Ordenagailu arin eta azkar baten jabe
Ez duzu beti ordenagailu berri bat erosi behar errendimendu hobea lortzeko. Software- eta mantenimendu-aholku hauek aplikatuz, zure egungo makinaren abiadura eta erantzuna berreskura ditzakezu askotan, berriro ere gustura erabiltzeko moduko tresna bihurtuz.
댓글